کوردها در آلمان: زندگی میان دو جهان و چالش‌های هویتی
تعداد کوردها و کوردزبانان ساکن در آلمان به سختی قابل تعیین است. دلیل این مسأله ساده و در عین حال غم‌انگیز است: هیچ کشور کوردی به‌طور رسمی در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده است. این افراد از کشورهای مختلف، به ویژه ترکیه و سوریه، می‌آیند و هیچ تابعیت کوردی خاصی ندارند. در کشورهای مبدأ خود، بسیاری از آن‌ها تحت فشار و سرکوب قرار گرفته‌اند و بسیاری نیز در حال حاضر در آلمان متولد شده‌اند.
با این حال، رسانهٔ ادغام تلاش کرده است تا وضوح بیشتری در مورد تعداد و وضعیت زندگی کوردها در آلمان ایجاد کند. در یک کنفرانس ویدئویی که به میزبانی این رسانه برگزار شد، روان‌شناس و جامعه‌شناس، چینور غادری، به ارائهٔ جدیدترین مطالعات و آمارها پرداخت و همچنین به مشکلات و تعصباتی که کوردها در آلمان با آن مواجه‌اند، اشاره کرد.
غادری خود در سال 1970 در عراق متولد شده و در دانشگاه علوم دینی در بوخوم تدریس می‌کند. در ژانویهٔ امسال، او یکی از نویسندگان مطالعه‌ای بود که در آن چند صد کورد در مونیخ مورد پرسش قرار گرفتند.
1.5 میلیون کورد - یک گروه بزرگ
نتیجهٔ تحقیقات او نشان می‌دهد که با حدود 1.5 میلیون نفر، کوردها به یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های مهاجر در آلمان تبدیل شده‌اند. از سال 2010، بیش از 250,000 نفر به‌ویژه از سوریه به آلمان آمده‌اند. دلیل اصلی این مهاجرت، افزایش سرکوب‌ها در طول جنگ داخلی سوریه بوده است.
غادری می‌گوید: "در سال 2011، دولت فدرال آلمان برآورد کرده بود که حدود 800,000 کورد در آلمان زندگی می‌کنند. بین سال‌های 2010 و ژوئیهٔ 2026، ادارهٔ فدرال مهاجرت و پناهندگان تقریباً 608,000 درخواست پناهندگی ثبت کرده است."
تغییرات وضعیت برای پناهجویان سوری
به‌ویژه برای افراد سوری، وضعیت در ماه‌های اخیر به‌طور چشمگیری تغییر کرده است. غادری می‌گوید: "پس از سقوط رژیم اسد در سال 2024، حرکت‌های بازگشت آغاز شده است. در عین حال، شرایط به‌ویژه در شمال و شمال‌شرق سوریه هنوز هم ناامن است. با این حال، دولت فدرال آلمان اکنون قصد دارد تعداد بیشتری از افراد را به سوریه بازگرداند و این کار را نیز آغاز کرده است، که این امر موجب ناامنی قابل توجهی برای افراد مربوطه شده است."
بیشترین بازگشت‌ها به ترکیه
غادری ادامه می‌دهد که گروه‌های حقوق بشری از حملات خودسرانه گزارش می‌دهند: به دولت انتقالی سوریه متهم شده است که به‌ویژه در حلب به‌طور خشونت‌آمیز علیه کوردها اقدام کرده است. همچنین مشکلاتی در دسترسی به اموال خود پس از بازگشت نیز گزارش شده است. اگرچه درگیری‌های شدید در سوریه کاهش یافته، اما هنوز هم نمی‌توان از یک کشور امن صحبت کرد.
در سال 2025، ترکیه به مهم‌ترین کشور بازگشت برای آلمان تبدیل شد. در این راستا، قوانین ضد تروریستی با وجود خلع سلاح PKK همچنان به‌طور وسیعی تفسیر می‌شوند.
سه موج اصلی مهاجرت
ترکیه همچنین در تاریخ مهاجرت کوردها به آلمان نقش مرکزی ایفا کرده است. از حدود سال 1920، ابتدا اعضای نخبگان، از جمله دانشجویان، دیپلمات‌ها و روشنفکران، به آلمان آمدند. از سال 1961، صدها هزار کورد به عنوان نیروی کار به‌دنبال توافق‌نامه‌های استخدامی آلمان و ترکیه به این کشور مهاجرت کردند. یک موج بزرگ دیگر مهاجرت از حدود سال 2010 آغاز شد، زمانی که جنگ و سرکوب بسیاری از افراد را به فرار واداشت. علاوه بر این، کوردها در آلمان بارها تحت مظنونیت عمومی به عنوان حامیان حزب کارگران کوردستان (PKK) قرار گرفته‌اند، حزبی که از سال 1993 در آلمان ممنوعیت فعالیت دارد.
تعصبات از سوی دیگر مهاجران
علاوه بر این، کوردها در آلمان با تعصباتی از سوی سایر گروه‌های مهاجر نیز مواجه هستند، به‌ویژه با افزایش دوبارهٔ پیش‌داوری‌ها علیه مهاجران به‌طور کلی. غادری می‌گوید: "این تحقیرهای خاص علیه کوردها عمدتاً از سوی افرادی از سایر بخش‌های جامعهٔ مهاجران می‌آید که در کشورهای مبدأ خود بیشتر به اکثریت تعلق دارند، مانند گروه‌های ملی‌گرای افراطی ترکیه."
او ادامه می‌دهد: "بسیاری از کوردها در آلمان احساس خانه‌گی می‌کنند. آن‌ها در احزاب، شهرداری‌ها و انجمن‌ها فعالیت می‌کنند. در عین حال، جنگ و سرکوب در کشورهای مبدأ آن‌ها همچنان بسیار ملموس است."
آیندهٔ نامشخص در ترکیه
به همین دلیل، اخبار مربوط به خلع سلاح PKK با دقت و در عین حال با ناامنی دریافت می‌شود. در ماه اوت، پارلمان ترکیه قانونی را تصویب کرد که عفو محدود و مشروطی را برای مبارزان PKK پیش‌بینی می‌کند. PKK به تازگی اعلام کرده است که تمام مبارزان خود را به‌طور کامل از ترکیه و شمال عراق خارج کرده است.
پیوند منبع اصلی: لینک
