بردگی مدرن: ممنوع است، اما در سراسر جهان گسترده
بردگی در سطح جهانی ممنوع و از نظر حقوق بین‌المللی محکوم شده است: بر اساس ماده ۴ کنوانسیون حقوق بشر، در میثاق مدنی سازمان ملل متحد تحت ماده ۸، و در آلمان در ماده ۱۲ قانون اساسی. با این حال، برآوردها حاکی از آن است که در سال ۲۰۲۱ حدود ۵۰ میلیون نفر در سراسر جهان در شرایط کار اجباری یا ازدواج اجباری زندگی می‌کردند. این امر نشان می‌دهد که منسوخ‌شدن قانونی بردگی به معنای ناپدید شدن اشکال شدید بی‌آزادی از واقعیت زندگی نیست.
مثال‌هایی از بردگی مدرن در قلب اروپا
شرایط بردگی‌وار تنها به کشورهای در حال توسعه محدود نمی‌شود، بلکه در اروپا نیز وجود دارد. در ایتالیا، سیستمی به نام «کاپورالاتو» وجود دارد که در آن کارگران فصلی با تهدید مجبور به کار می‌شوند و دستمزد بسیار ناچیز یا اصلاً دریافت نمی‌کنند. این کارگران توسط افرادی به نام «کاپورالی» که واسطه‌های غیرقانونی هستند و مانند آژانس‌ها عمل می‌کنند، به کشاورزان ارائه می‌شوند. قربانیان در مراکز اسکانی غیرانسانی نگهداری می‌شوند که حتی باید برای آن مسکن هزینه می‌دادند.
همچنین در جنوب اسپانیا، ده‌ها هزار مهاجر زن و مرد در شرایط نامطمئن در کشت سبزیجات مشغول به کار هستند. یکی از موارد معروف، چین‌کردن توت‌فرنگی در اسپانیا است که به «یک شکل مدرن از بردگی» توصیف شده است. در نورنبرگ نیز موردی افشا شد که توسط سازمان حقوق بشری «عدالت بین‌المللی» (IJM) آلمان مطرح شد: حدود ۲۰ شهروند رومانیایی بی‌خانمان با وعده‌های دروغین جذب شدند و سپس در گاراژهای گرمایش‌نشده مجبور به کار شدند.
تعریف مدرن بردگی: مالکیت یا بهره‌کشی؟
بردگی مدرن یک پدیده حاشیه‌ای نیست، اما در اروپا اغلب نامرئی می‌ماند و این امر پیگرد قانونی آن را دشوار می‌کند. مارتین لوورنتس از IJM آلمان می‌گوید این پدیده اغلب شبیه یک کامئلئون عمل می‌کند و در مناطق حقوقی خاکستری فعالیت می‌کند.
مفهوم مدرن بردگی شامل اشکال مختلف بهره‌کشی می‌شود: کار اجباری، فحشا اجباری، قاچاق انسان، به‌اصطلاح کار به‌عنوان بازپرداخت بدهی (سیستم بردگی بدهی)، ازدواج اجباری و همچنین موارد کار کودک. عامل تعیین‌کننده این است که افراد با استفاده از خشونت، تهدید، نگه‌داشتن مدارک یا دستمزد، انزوا، فریب یا بدهی، مجبور به ورود به روابط کاری یا وابستگی می‌شوند. قربانیان از آزادی برخوردار نیستند، زیرا قادر به ترک عملی این روابط اجباری نیستند.
اغلب با بردگی، تصور مالکیت بر یک فرد مرتبط می‌شود. اما این تنها در مورد اشکال تاریخی بردگی، مانند دوران باستان، صدق می‌کند. بر اساس اعلامیه جهانی حقوق بشر، تمام انسان‌ها آزاد و برابر در کرامت و حقوق به دنیا آمده‌اند. بنابراین، امروزه دیگر هیچ‌کس نمی‌تواند به‌صورت قانونی «مالک» یا «فروشنده» فرد دیگری باشد. در تعریف مدرن بردگی، «مالکیت فرمی» بر انسان مهم نیست، بلکه کنترل واقعی بر او تعیین‌کننده است.
تاریخ‌دان مایکل زیوسکه به‌طور عمدی از ارائه یک تعریف ثابت از بردگی اجتناب می‌کند. او به‌جای آن از «اشکال تاریخی متغیر کنترل شدید بر انسان» صحبت می‌کند.
نکته مهم این است که هر نوع بهره‌کشی به معنای کار اجباری نیست. مارتین لوورنتس تأکید می‌کند که معیار اصلی «این نیست که کار چقدر بد است، بلکه این است که آیا فرد به‌صورت آزادانه آن را پذیرفته و واقعاً می‌تواند آن را ترک کند یا نه."
میلیون‌ها نفر در سراسر جهان در معرض بردگی مدرن — زنان بیشترین آسیب‌دیده‌ها
بر اساس یک برآورد جهانی، در سال ۲۰۲۱ حدود ۵۰ میلیون نفر در بردگی مدرن زندگی می‌کردند که از این میان ۲۷٫۶ میلیون نفر در کار اجباری بودند. تقریباً ۱۲ میلیون نفر از قربانیان کودک بودند. سهم زنان و دختران در این رقم ۵۴ درصد است.
برآوردها نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۱ حدود ۲۲ میلیون زن و دختر در ازدواج اجباری زندگی می‌کردند. در مقابل، در کار اجباری خارج از حوزه بهره‌کشی جنسی، مردان بیشتر آسیب می‌بینند. بنابراین، اشکال و گستره بهره‌کشی بین دو جنس متمایز می‌شود.
افزایش بردگی مدرن: عوامل جهانی و ساختاری
بردگی مدرن در حال افزایش است: در سال ۲۰۲۱ حدود ده میلیون نفر بیشتر از سال ۲۰۱۶ در شرایط کار اجباری زندگی می‌کردند. این پدیده در سراسر جهان و در تمام گروه‌های قومی، فرهنگی و مذهبی رخ می‌دهد. بیش از نیمی از موارد کار اجباری در کشورهای با درآمد متوسط یا بالا رخ می‌دهد. در مورد ازدواج اجباری نیز یک چهارم تمام موارد در این کشورها رخ می‌دهد.
از جمله عوامل مهم در گسترش بردگی مدرن، جهانی‌سازی و دیجیتالی‌سازی شناخته می‌شوند. برآوردهای سازمان بین‌المللی کار (ILO) نشان می‌دهد که ۸۶ درصد از کار اجباری توسط بازیگران خصوصی ایجاد می‌شود.
این گزارش رادیویی توسط آنیا راینهاردت تهیه شده و متن آنلاین آن توسط کاترین شلتون تنظیم شده است.
پیوند منبع اصلی: لینک
