نقد «محیط مهاجران»: ستم به یک برچسب یا تحلیلی از خشونت؟
پس باز هم مقصر مهاجران هستند. دوباره و دوباره. اما این بار، بیایید دقیق باشیم: مقصرند «گروه‌های چپ و آشوبگران از محیط مهاجران». این دقیقاً همان چیزی است که آنتونیو مینتسنر، وزیر داخله کنونی اتحادیه مسیحی-اجتماعی (CSU)، به شکلی قاطع بیان کرده است.
عبارت «محیط مهاجران» — که به نظر می‌رسد قصد داشته کمتر مسخ‌کننده به نظر برسد — در عمل، گروهی را که قرار است مورد اشاره قرار گیرد، گسترده‌تر و مبهم‌تر می‌کند. این اصطلاح به هیچ مبنای آماری یا داده‌ای قابل‌اندازه‌گیری وابسته نیست. چنین چیزی حتی امکان‌پذیر هم نبود، زمانی که پلیس هنوز مشغول شناسایی مظنونان بود و خودش این را اعلام کرده بود.
در همین حال، تظاهرات جوانان اعلام شده بود: «نسل Z حساب می‌کند». اما سؤال اینجاست: پشت این فراخوان چه کسانی قرار دارند؟
در این میان، باید برای جامعه‌ای که خود را یک کشور مهاجرپذیر می‌داند، کلماتی پیدا کرد که بتوان با آنها واقعیت‌های اجتماعی را توصیف کرد، نه آن‌که به سادگی به ساختارهای موهوم و مسخ‌کننده پناه برد.
وزیر داخله، به نظر می‌رسد، نیازی به انتظار برای نتایج تحقیقات نداشت. از دید او، تصویر وضعیت از همان ابتدا روشن بود. مطابق توضیحاتی که بعداً در کنفرانس خبری فدرال ارائه شد، این دیدگاه از «مشاهدات محلی» ناشی می‌شود. منظور، مشاهدهٔ مردان جوانی است که از سوی یوخن کوپلکه، رئیس اتحادیه پلیس (GdP)، به عنوان «متفاوت» توصیف شدند. این دقیقاً همان عبارتی بود که کوپلکه صبح دوشنبه در گفت‌وگویی با دویچه‌لاندفونک به کار برد.
ببخشید — متفاوت؟ یعنی برخلاف الگوی کلیشه‌ای آلمانیِ بلوند و چشم‌آبی؟ می‌توان پرسید که کسانی که چنین سخنانی را دربارهٔ جامعهٔ یک کشور مهاجرپذیر به زبان می‌آورند، در کدام دنیایی زندگی می‌کنند. کشوری که در یکی از بزرگ‌ترین شهرهایش، فرانکفورت، ۵۷٫۷ درصد از جمعیت دارای آنچه «پیشینه مهاجرتی» نامیده می‌شود، هستند.
آنچه کوپلکه به عنوان «متفاوت» توصیف می‌کند، در آلمان سال ۲۰۲۶ بخشی کاملاً عادی از واقعیت اجتماعی است — و هیچ چیز دربارهٔ تابعیت فرد، محل تولد مادربزرگش یا رفتارش نمی‌گوید.
بنابراین، مفهوم «محیط مهاجران» یک گروه بسیار بزرگ و به‌ویژه غیرهمگن از جمعیت را به شدت مسخ می‌کند؛ گروهی که به هیچ‌وجه نمی‌توان آن را در یک دسته کلی ریخت. دقیقاً همان‌طور که نمی‌توان «زنان» یا «راست‌دست‌ها» را در یک قالب واحد قرار داد.
احتمالاً — و بهتر است بگوییم امیدواریم — سیاستمداران اتحادیه مانند آنتونیو مینتسنر این را می‌دانند. اما اینکه با وجود این، همچنان و بارها به چنین دسته‌بندی‌های ساختگی متوسل می‌شوند تا مشکلات کشور را به گردن «دیگران» بیندازند، شک را دربارهٔ عمدی بودن این کار تقویت می‌کند.
چه در مورد چهره شهرها، چه در بحران آموزش و یا در حوادث خشونت‌آمیز، همیشه یک گروه مشخصی مقصرند: «دیگران»، مهاجران.
نسل Z حساب می‌کند: ابتدا تظاهراتی آرام، سپس شورش و حالا چه؟
اما نه — کسی که در مقابل این رویکرد قرار می‌گیرد، به‌هیچ‌وجه قصد سوءقصد به مشکلات واقعی یا عدم نام‌گذاری مظنونان را ندارد، گویی از «ناآگاهی چپ-سبز» دچار کوری شده است. برعکس: بیایید واقعاً دربارهٔ چند داده و یافته صحبت کنیم.
در میان متخصصان جرم‌شناسی، مدت‌هاست اتفاق نظر حاکم است: منشأ یا تبار فرد هیچ ارتباطی با احتمال وقوع رفتار مجرمانه ندارد. همین موضوع دربارهٔ موفقیت تحصیلی نیز صدق می‌کند. مطالعات نشان می‌دهند که در آلمان، موفقیت آموزشی به منشأ فرد وابسته نیست، بلکه به پیشینه اجتماعی-اقتصادی او بستگی دارد.
گزارش آموزشی ۲۰۲۴: چگونه مهاجرت بر موفقیت تحصیلی تأثیر می‌گذارد
اگرچه، همچنان تعداد زیادی از کودکان با پیشینه مهاجرتی در سطوح پایین‌تری از موفقیت تحصیلی قرار دارند، اما علوم تربیتی و اجتماعی تأکید می‌کنند که این موضوع به این دلیل است که بسیاری از آنها از خانواده‌هایی با وضعیت اجتماعی ضعیف‌تر نشأت گرفته‌اند. بنابراین، باید در همین نقطه — و نه در منشأ قومی یا ملیتی — اقدامات اصلاحی آغاز شود.
در پی این منطق، می‌تواند مفهومی نیز برای اشاره به پیشینه مهاجرتی مظنونان پس از درگیری‌های آخر هفته گذشته وجود داشته باشد. اما نه برای سرزنش، بلکه برای اینکه بپرسیم: آیا ممکن است که تعداد زیادی از جوانان مرد با پیشینه مهاجرتی در شرایطی بزرگ شوند و زندگی کنند که احتمالاً بیشتر به خشونت منجر می‌شود؟
و اگر این‌گونه باشد، پرسش بعدی باید این باشد: ما به عنوان جامعه — و همچنین مسئولان سیاستی — چه می‌توانیم در این زمینه انجام دهیم؟ آیا کاهش‌های متعدد در بودجه‌های کار اجتماعی جوانان، پروژه‌های دموکراتیک و ادغام در سال‌های اخیر، واقعاً مسیر درستی هستند؟ بحث دربارهٔ همه این مسائل، کاملاً ضروری و مهم است.
اما کسی که به جای این بحث، به «محیط‌های مهاجران» اشاره می‌کند — محیطی که هرگز تعریف دقیقی نمی‌شود — و بدون پیشبرد منطقی و سازنده به آن پایان می‌دهد، مشکوک به این است که قصد دارد عمدتاً گروه‌های خاصی را مسخ کند و مشکلات آشکار را به گردن دیگران بیندازد.
پیوند منبع اصلی: لینک
