آیا رودخانهها میتوانند شخص حقوقی باشند؟ بحثی جدید در آلمان
آیا رودخانهها میتوانند شخص حقوقی باشند؟ بحثی جدید در آلمان
در سال ۲۰۱۷، نیوزیلند به عنوان اولین کشور در جهان، به یکی از رودهایش که در معرض تهدید آلودگی محیط زیستی بود، وضعیت شخصیت حقوقی قانونی اعطا کرد. این اقدام نمادین، بحثهای گستردهای را در سطح جهانی دربارهٔ امکان شناخت رودخانهها و دیگر عناصر طبیعی به عنوان شخص حقوقی به جریان انداخت. اکنون، در ایالت بایرن آلمان، یک نهاد فعال محیط زیستی دعوت به گفتوگویی ویژه دربارهٔ «حقوق همجهان» را با محوریت رود لویزاخ (Loisach) صادر کرده است.
این نشست، که با عنوان «گفتوگوی رودها» (Dialog der Flüsse) برگزار شد، فرصتی برای تبادل تجربه و اندیشه دربارهٔ مفهوم گستردهتر حقوق طبیعت فراهم کرد. شرکتکنندگان از جمله فعالان محیط زیستی، کارشناسان حقوقی و اعضای جامعه مدنی، در این رویداد به بحث دربارهٔ این موضوع پرداختند که آیا رودها و دیگر اکوسیستمهای طبیعی میتوانند بهعنوان موجوداتی با حقوق مستقل در سیستم حقوقی شناخته شوند.
این ابتکار، الهامگرفته از تجربه نیوزیلند است، جایی که رودخانه واتاکا (Whanganui) بهعنوان یک شخص حقوقی شناخته شد و نمایندگانی برای دفاع از منافع آن در دادگاه تعیین گردید. در این چارچوب، لویزاخ نیز ممکن است در آینده نه چندان دور، نه بهعنوان یک منبع طبیعی بیجان، بلکه بهعنوان موجودی با هویت حقوقی و منافع قانونی مورد حمایت قرار گیرد.
این گفتمان نشاندهنده تحولی فکری در رویکرد به محیط زیست است؛ تحولی که طبیعت را از موقعیت مُلک یا منبع به موقعیت موجودی با حقوق تغییر میدهد. این رویکرد میتواند تأثیرات گستردهای بر سیاستهای زیستمحیطی، قوانین آب و مدیریت منابع طبیعی در آلمان داشته باشد.
پیوند منبع اصلی: لینک